1 mei komitee
oudbulletinlogo

1 mei krant 1995


M

inleveren en looneisen
Al jaren wordt er op het loon ingeleverd. Omdat gezegd wordt dat het beter is voor de werkgelegenheid. Niets is minder waar. Het aantal banen vermindert door sluitingen en massale reorganisaties. De prijzen voor levensonderhoud blijven stijgen. De huren worden nog grover verhoogd. En de lonen zijn daar bij achtergebleven. In alle uitkeringen is het mes gezet. De meeste mensen worden hierdoor steeds armer. Daarmee daalt de koopkracht, waardoor er straks minder omzet door kleinere ondernemingen gemaakt kan worden en sommigen zullen moeten sluiten.

De brutaliteit van de ondernemers is toegenomen. Ze hebben hun mond vol over flexibilisering, maar bedoelen daarmee dat de arbeiders worden overgeleverd aan hun grillen en dat de arbeiders moeten opdraaien voor het mismanagement van de ondernemer. De werkgevers verlangen nu langere werkdagen en weekendwerk zonder toeslag en ze weigeren prijscompensatie. De grote winkelbedrijven eisen van studenten, scholieren en halve bijstandsmoeders in deeltijdwerk, om zonder extra vergoeding op de meest belachelijke tijden op te draven. Zo wordt de verruiming van de openingstijden van winkels op hun schouders afgewenteld.

Deeltijdarbeid, uitzendwerk en koppelbaaspraktijken, oproepwerk en illegale arbeid zonder rechten, daar zijn ondernemers dol op. Ze proberen zo min mogelijk vast werk te geven aan de vrouwen en mannen, aan de meisjes en jongens, waar ze geld aan verdienen. Daarmee weigeren ze de arbeiders sociale zekerheid te bieden. Als het enigszins kan, weigeren ze sociale premies of belasting te betalen. En de winsten blijven intussen stijgen. Maar de grote bedrijven investeren de zo verdiende winst niet in werkgelegenheid hier, maar vooral in andere delen van de wereld, waar ze nog meer denken te verdienen. Willen we onze werkgelegenheid en welvaart behouden, dan moeten we dus helemaal niet inleveren, maar juist looneisen stellen.

meer ontslagen = meer winst

Fokker
Bij de Fokker vliegtuigfabriek zijn vorig jaar 1900 mensen ontslagen. Binnenkort moeten er van het Duitse DASA nog eens 2000 de poort uit. De problemen bij Fokker zijn, naast monopolievorming en de internationale concurrentieverhoudingen, veroorzaakt door wanbeleid van de bedrijfsleiding: Swartouw, Nederkoorn en hun maatjes: teveel tegelijk willen en vergeten om vliegtuigen te verkopen. Het vakmanschap van de arbeiders bij Fokker, toen en nu, was en is goed, maar zij dragen nu de gevolgen van de fouten van hun bazen. Een deel wordt ontslagen, van een ander deel wordt geëist dat ze nog eens loon inleveren door vrije dagen in te leveren en de afgesproken loonsverhogingen te vergeten. Intussen is de direktie aan het bekijken of de produktie naar Zuid Korea overgebracht kan worden.

banken
Bij de banken worden bij reorganisaties de komende jaren 20.000 banen bedreigd. Voor velen betekent dat vermoedelijk gedwongen ontslag. Bij de verzekeringsmaatschappijen hetzelfde liedje: duizenden en duizenden kantoormensen worden ontslagen, als het management zijn gang mag gaan. De aandeelhouders van die banken en verzekeringsmaatschappijen gaat het intussen uitstekend: ieder jaar grotere winsten van duizenden miljoenen! Winst, die onder andere over de rug van het personeel is verdiend, dat als dank op straat wordt gezet.

PTT
De privatisering van de PTT leidt op korte termijn tot het verlies van 5000 banen bij de Post en 3000 banen bij de zeer winstgevende Telecom. Als het aan de directie ligt, zullen er over een paar jaar bij de PTT 15.000 mensen minder werken, alleen maar om nog meer winst te kunnen maken.

haven
Het overslagbedrijf CTA in Amsterdam is door de eigenaars Nedlloyd en Internatio leeg gezogen. Jarenlang heeft de direktie opdrachten onder de kostprijs aangenomen. Nu zouden daar de arbeiders voor moeten boeten met massaontslag, met verslechtering van de arbeidsvoorwaarden en het opzeggen van het contract met de arbeidspool voor de haven, de SHB. Gevolg: nog eens honderden ontslagen in de Amsterdamse haven. Tesamen 400 banen op de tocht. Nedlloyd wil namelijk de containeroverslag overhevelen naar Antwerpen. De arbeiders dachten ze gewoon te kunnen dumpen.

Ook in de Rotterdamse haven broeit het. Een aanval op de werkgelegenheid bij de Rotterdamse SHB is onlangs met succes afgeslagen. Nu moet de werkgelegenheid bij Multiterminals weer worden verdedigd. En altijd moet er voor gewaakt worden dat delen van het havenwerk niet worden ondergebracht in de slechtere cao's van verwante bedrijven.

meer winst = minder werk

Hoogovens
Bij toenemende winst voor de Hoogovens in IJmuiden, volgt de ene reorganisatie op de andere. De afgelopen jaren zijn er in dit bedrijf 4000 banen vervallen. De komende tijd moeten nog eens 750 mensen hun jas aan trekken en mogen niet meer terugkomen. Zo denkt de direktie nog meer winst te gaan maken. Natuurlijk moeten degenen die achterblijven, op deze manier een nog hogere produktiviteit leveren. Zich dus extra inspannen, zonder daar zelf wijzer van te worden.

Shell
De nettowinst bij Shell is tot ƒ11.000 miljoen gestegen in 1994. Toch gooit Shell er alleen al bij de hoofdkantoren nog eens 1200 mensen uit om de winst verder op te voeren.

AKZO
Akzo Nobel heeft in 1994 al 3000 banen geschrapt. In hetzelfde jaar 1994 nam de winst toe met ƒ1000 miljoen. Dit geeft duidelijk aan dat winst geen werk oplevert.

prijscompensatie
De prijzen stijgen in Nederland met 3% tot 4% per jaar. De huren vorig jaar zelfs met 6,5%. Om dezelfde koopkracht te behouden, zouden dus de lonen en uitkeringen ook met minimaal 4% per jaar moeten toenemen. Waar loonsverhogingen van slechts 2,25% worden geëist, is dat absoluut onvoldoende. 2,25% erbij, is hetzelfde als 1,75% inleveren.
Daarbij komt dat de arbeidsproduktiviteit in Nederland één van de hoogste is ter wereld. Daarom komen er zoveel mensen in de WAO terecht, kapot gejakkerd. Aan de andere kant levert dat de economische mogelijkheid om loonsverhoging boven de prijscompensatie te verlangen. Neem een voorbeeld aan de stakers in de Duitse metaal, die 6% eisen. Ook de Duitse bankemployees eisen 6%. Het kan dus best, ook in Nederland, als we maar willen. Economisch zijn er weinig verschillen tussen Duitsland en Nederland. Stellen we geen looneisen, dan stijgen wel de winsten en daarmee de opbrengst van het kapitaal, terwijl de werkers en de uitkeringsgerechtigden alleen maar armer worden. De investeringen uit zo verkregen winsten worden vooral in landen met lage levensstandaard gedaan.

wie nu geen looneisen stelt, die betaalt straks zijn eigen armoede


privatisering
De privatisering van overheidsbedrijven wordt steeds als noodzaak aangehaald om de verspilling van geld in die bedrijven tegen te gaan. Nu zal het waar wezen dat de efficiency af en toe te wensen overlaat. Maar verbetering daarvan is een taak voor de bedrijfsleiding en juist die verspilt meestal naar hartelust, al was het maar door overbodige bureaucratie. Waar het eigenlijk om draait, is dat de overheid weigert verder de verantwoordelijkheid te dragen voor de voorzieningen in dit land. Er wordt gedaan alsof de 'vrije markt' er meer recht op heeft om winst te slaan uit die taken. Dit beleid heeft tot gevolg dat heel uiteenlopende zaken zoals de volksverzekering tegen ziektekosten en het openbaar vervoer beide worden ondermijnd.

In de praktijk betekent privatisering of de voorloper daarvan -de verzelfstandiging- dat gesnoeid wordt in het uitvoerend personeel. De uitvoerende ambtenaren worden ondergebracht in een slechtere cao en verliezen hun ambtenarenstatus, of worden domweg ontslagen. De hogere functies blijven ambtenaar en worden bijvoorbeeld ingebracht bij gemeentelijke ingenieursbureau's of managementbureau's. Iets dergelijks is gebeurd met de afslanking van de ministeries: vooral het lager betaalde personeel heeft het veld moeten ruimen.

openbaar vervoer
In het openbaar vervoer heeft de privatisering geleid tot slechtere dienstverlening aan reizigers, ondanks alle leuke Haagse praatjes over het terugdringen van het eigenvervoer. Voor de busbedrijven bij het streekvervoer betekent het dat ze van het personeel een ernstige verslechtering van de arbeidsvoorwaarden eisen. De chauffeurs zouden veel meer gebroken diensten moeten rijden -een paar uur 's morgens vroeg en een paar uur 'savonds laat op dezelfde dag-. De mensen in de technische beroepen zouden ondergebracht moeten worden in de slechtere BOVAG-cao. Daarbij komt het invoeren van concurrentie, die niet de dienstverlening aan reizigers ten goede komt, maar wel de werkgelegenheid van de mensen in het openbaar vervoer op de tocht zet. Immers, ieder busbedrijf kan een dienst onderhouden, maar daar aan verdienen kan alleen door òf de dienstverlening te verslechteren en duurder te maken, òf door op het personeel te bezuinigen en het slechter te betalen.

Bij het stadsvervoer is iets dergelijks aan de hand: het uitvoerend personeel zou van de ambtenaren-cao naar een slechtere vervoers-cao moeten overstappen. En daar hebben ze bijvoorbeeld bij het GVB in Amsterdam terecht geen trek in. Privatisering gaat ten koste van de werkgelegenheid en de arbeidsvoorwaarden van het uitvoerend personeel.

zorg- en dienstverlening
Met name in de 'zachte sector' vindt de laatste tijd een bezuinigingsronde plaats onder het mom dat privatisering tot een doelgerichter en goedkopere werkwijze zou leiden. 'Herijking van de kerntaken van de overheid' heet dat. Het betekent dat welzijn en dienstverlening, zaken worden waar geld aan verdiend moet worden. Daarmee schuift de overheid heel bewust de taak van zich af om mensen de broodnodige basisvoorzieningen te garanderen

spoorwegen
De spoorwegen verkeren ook in een fase van verzelfstandiging, die voor het uitvoerend personeel op duizenden ontslagen gaat komen en voor de reizigers fors hogere tarieven en slechtere aansluitingen gaan betekenen. Straks gaan staanplaatsen in de spitstreinen duurder worden dan zitplaatsen in de rustige uurtjes. De NS wordt opgesplitst in meerdere zelfstandige bedrijven, die straks te koop worden aangeboden. Het rijdend personeel komt in een arbeidspool terecht. De loketdiensten worden geautomatiseerd, bedoeld om van personeel af te komen. De treinen op de langere afstand zullen op minder stations gaan stoppen en ook duurder worden.

PTT
De privatisering van de PTT heeft ertoe geleid dat er duizenden arbeidsplaatsen zijn vervallen. Bij het meest winstgevende onderdeel Telecom zelfs nog het meest. Bij telecommunicatie is nu concurrentie toegelaten, waardoor de bestaanszekerheid van de werkers in die bedrijven nog eens extra onder druk komt te staan. De tarieven voor telefoongesprekken zijn intussen bij de PTT wel behoorlijk gestegen. Ook hier heeft privatisering geleid tot een afwentelen van de gevolgen op degenen die in loondienst staan en de dienstverlening die er nog slechter op is geworden. Dat is ook bij de Post te merken aan de lange rijen wachtenden in de kantoren en het verminderen van de buslichtingen. Voor het personeel bij de Post betekent de nu lopende reorganisatie dat deeltijdwerkers en contractanten bij de sortering met duizenden tegelijk worden weg geautomatiseerd, zonder dat ze vervangend werk krijgen aangeboden.

loonverlaging
Nederland heeft een regering van en voor de ondernemers. Zo krijgen tegenwoordig ondernemers een rijkssubsidie voor de mensen die ze op het wettelijk minimumloon in dienst hebben en niet daarboven. Een tegemoetkoming in de loonkosten heet dat. Loonroof praktijken zijn het.

De minderwaardige banenplannen van minister Melkert zijn niet veel beter. Voor zogenaamd langdurig-werklozen betekent het een gedwongen loonsverlaging. Banenpoolers biedt hij werk voor onvolwaardig loon, zonder uitzicht op een wezenlijke verbetering na twee jaar proeftijd. Jongeren in de JWG-regeling gaat hij uitlenen aan het bedrijfsleven. Daarvoor gooien de ondernemers graag de mensen in vaste dienst eruit. Zo verplicht Melkert de JWG-jongeren om als loondrukkers op te treden.

Nog zo'n Haags plan is om ondernemers toe te staan om mensen die een jaar werkloos zijn geweest, nu voor twee jaar maar 70% van het minimumloon uit te betalen. Zoiets schept helemaal geen nieuwe banen. Zoiets brengt de werklozen tot de bedelstaf. En het veroorzaakt dat anderen met een vaste baan en vol loon, door de ondernemers vervangen worden. De slachtoffers kunnen er ook niets aan doen dat ze door Melkert in de aanbieding zijn gedaan.

kleine logo