1 mei komitee
kleinlogo
pensioenroof 201948-6
pensioenroof 2019, akkoord waarover?

openbreken
Waarom moest het aanvullend pensioenstelsel ook alweer verbouwd worden?
1. Om de loonkosten voor bedrijven en overheid te verlagen.
2. Om commerciële verzekeraars ruim toegang te geven tot de € 30.000 miljoen
    pensioen premie die per jaar wordt ingehouden op het loon.
     (bulletin LXII wat pensioen akkoord)


grafiek 48-6.01.gif
bron: cbs

De strijd gaat om het beheer van een vermogen van € 1.500 miljoen, bijna twee keer
de omvang van de Nederlandse economie. Of dat genoeg is of niet om de pensioenen
te betalen, is onderhevig aan politiek gestuurde, steeds bijgestelde regelgeving.
Met als belangrijkste de wettelijk opgelegde rekenrente. (48-3. pensioenroof 2014-2016)
Deze rekenrente is een dagkoers waarvan beweerd wordt dat die de grootste zekerheid
biedt dat over 40 jaar nog pensioen uitgekeerd kan worden.


kruimels
Is er in juni 2019 een pensioenakkoord gesloten?
1. Nou nee. Er is overeengekomen om het huidig stelsel voor het aanvullend pensioen
    open te breken. Maar hoe het er straks dan wel uit zal gaan zien, blijft onduidelijk.
    Dat moet nog uitonderhandeld worden. Zoiets gaat zo maar anderhalf tot twee
    jaar duren.

2. O ja, de regering heeft de verhoging van de AOW leeftijd voor twee jaar bevroren.
    Om dat op tijd wettelijk geregeld te krijgen, dus vóór 1 juli, heeft de vakbondsleiding
    onder tijdsdruk op bijna al haar andere punten ingeleverd.
    Tussendoor is voor zzp’ers nog wel een arbeidsongeschiktheidsverzekering
    afgesproken. Maar ja, dat heeft weer niets met pensioenen te maken.

resultaat leden raadplegingen:

CNV        79% vóór het akkoord.
FNV        referendum opkomst 37%, nog nooit zo hoog,
    daarvan  75% vóór het akkoord.
    ledenparlement volgde het referendum met 80%.
VCP       gemiddeld 80% vóór het akkoord.

doormodderen
Hoe het pensioenstelsel precies de nek wordt omgedraaid, is vooruitgeschoven naar een schimmige overlegstructuur op diverse nivo’s tegelijkertijd. Dat wordt een proces van doormodderen en ruziën. Begin juli 2019 is de formele procedure vastgesteld.

1. Een grote stuurgroep: met 9 leden van 1 vertegenwoordiger van elk FNV, CNV
    en VCP,1 van lobby grote bedrijven VNO, 1 van de lobby kleine bedrijven MKB,
    1 van de lobby agrarische bedrijven LTO en 3 van de regering;
    Toegevoegd zijn 5 adviserende leden: toezichthouder Nederlandse Bank DNB,
    regeringsvoorspelmachine Centraal Planburo CPB, Autoriteit Financiële Markten AFM,
    het Verbond van Verzekeraars en iemand van de koepel Pensioen Federatie.

2. Een voorbereidingsgroep, die kant en klaar voorstellen doet, die door de stuurgroep
    beoordeeld moeten worden. Hierin kan van alles zijn opgenomen. Zoals willekeurige
    hooggeleerde experts, ambtenaren van de ministeries, lobbyisten en andere
    spraakmakers. De regering wil er alvast zzp organisties bij hebben.

3. Een nog onbekend aantal klankbordgroepen, zoals bijvoorbeeld ouderen en jongeren
    organisaties.

Als de stuurgroep niet tot een besluit komt, wordt teruggevallen op het ouderwets drie partijen gevecht tussen regering, VNO en de vakbondstoppen. Maar een ander konijn uit de hoed blijft altijd mogelijk.

In deze structuur is een overmacht aan voorstanders van de bedoelingen van topambtenaren, regering en bedrijven ingebouwd. Met veel mogelijkheden tot manipuleren om de eisen te blokkeren waarvoor vakbondsleden de straat opgingen en staakten.

En dat is nog niet eens alles.
De pensioenfondsen, ook de bedrijfstakpensioenfondsen, mogen zelf gaan kiezen tussen 2 varianten:


A. Het nog onduidelijk nieuw collectief pensioencontract:
•   Werkenden en gepensioneerden blijven de beleggingsrisico’s met elkaar delen.
•   Het bedrijf betaalt een vaste premie, ongeacht hoe het pensioenfonds er voor staat.
•   Geen kortingen bij een dekkingsgraad boven de 100%.
•   De fondsen mogen langere tijd dan nu een tekort hebben.


Om de pensioenuitkeringen ondanks een tekort toch op peil te houden
mogen pensioenfondsen hun buffer aanspreken.
Maar helaas, vele pensioenfondsen hebben nauwelijks buffers meer:
ABP, Z&W, PMT, PME en vele andere hebben half 2019
een beleidsdekkingsgraad rond of onder de 100%.
In dat geval moet de werknemers premie omhoog, maar die is nu vaak
al meer dan het loon van 1 dag in de week. òf er moet gekort
worden.
Dus zijn we blij gemaakt met een dode mus.

•   De pensioenuitkering gaat mee bewegen met de grillen op de financiële markten.
     Daarmee zijn we toch bij geluk- en pechgeneraties aangekomen.


B. De beschikbare premieregeling, gelijk aan het verzekeraars model:
•   Het bedrijf betaalt een vaste premie, ongeacht hoe het pensioenfonds er voor staat.
•   Persoonlijke potjes per deelnemer, geen doorsneesystematiek.
•   Belegging tegenvallers zijn voor rekening van de deelnemer.
•   Er mag één keer 10% van de inleg weer uitgetild worden.


Bedrijfstakpensioenfondsen kennen geen bijstort verplichting

Alleen bedrijfspensioenfondsen kennen een bijstort verplichting voor het “‘moeder’ bedrijf,
in het geval dat het fondsvermogen te laag is om de verplichtingen na te komen.
Precies daarom hebben Shell en Unilever al enkele jaren geleden een tweede pensioenfonds
zonder bijstortverplichting opgezet voor nieuw personeel.

Binnen de fondsbesturen moet deze keuzestrijd de komende jaren uitgevochten worden door de personeelsvertegenwoordigers.
Bij de bedrijfstakpensioenfondsen ABP en Z&W tegen de helft van het bestuur dat door de regering is aangestuurd. Bij PME, PMT en Bouw tegen de helft van het bestuur dat door de bedrijven is aangewezen.

Tot slot moet er ook nog wetgeving komen die een en ander vastlegt. Dat zal pas na de volgende Tweede Kamer verkiezingen zijn, onder een nieuwe regering. Daarvoor moeten
vele fracties bewerkt worden. Want zowel fracties uit de coalitie als enkele in de oppositie verklaarden zich nog ongezien al vóór het akkoord. Omdat ze hoe dan ook een ander pensioenstelsel wensen.

Al een paar dagen na het zogenaamde akkoord heeft DNB als toezichthouder
op de pensioenfondsen nieuwe marges gesteld en daarmee dit hele overlegcircus gepasseerd.
En zo is het beste pensioenstelsel ter wereld met valse argumenten en onder politieke druk op de helling gezet. (48-5. pensioenroof 2018 verborgen agenda)


conclusie:
regering, bedrijven en verzekeraars hebben hun eerste slag binnen

open einden
Begin juni 2019 blijken een paar essentiële zaken nog steeds niet te zijn geregeld in wat door moet gaan voor een akkoord.


1. De wettelijk opgelegde rekenrente maakt of breekt een pensioenfonds.
    Al sinds jaren hebben toezichthouder DNB en regering ingezet op het breken
    van het pensioenstelsel zoals door de kunstmatige rekenrente heel laag vast te stellen.
    (48-4. pensioenen in problemen gebracht)

Andere ingrepen van DNB:

Vele bestuurders van pensioenfondsen zijn door DNB afgekeurd. Alleen
wie ingevoerd is in de mores van het financieel stelsel is toegelaten.
De kosten voor beheer en verantwoording aan DNB zijn enorm opgeschroefd.

Dit heeft ertoe geleid dat vele pensioenfondsen voor de uitvoering zijn
samengegaan met andere of zijn ondergebracht
bij commerciële verzekeringsmaatschappijen
In 1997 waren er nog 1060 pensioenfondsen, eind 2018 nog maar 240,
waarvan er 35 van plan zijn op te gaan in een ander pensioenfonds.

Tegelijkertijd wordt commerciële verzekeraars een veel gunstiger Europese Eiopa rekenrente toegekend. Als we in september 2018 die Eiopa rente toepassen op de grote pensioenfondsen, zouden PME en PMT in 2020 nog niet hoeven korten op de uitkeringen


grafiek 48-06.02.gif

Om kortingen in 2020 op de uitkeringen te voorkomen hoopten veel pensioenfondsen op
een ruimere rekenrente dan de door de Nederlandse Bank DNB voorgeschreven kunstmatig geconstrueerde marktrente. Ook de vakbondsleidingen blijven aandringen op een andere rekenrente. Echter:

•   Kort na het akkoord meldde de regering al niet over een andere rekenrente
    te willen praten.
•   Een paar dagen later komt de nieuwe rekenrente af die vanaf 2020 gebruikt
    moet worden bij herstelplannen: de dekkingsgraden gaan met 2,5% of meer
    omlaag en pensioenfondsen moeten nog eerder korten dan tot nu toe.


De regering gaf de commissie Dijsselbloem opdracht de rekenrente voor de komende 5 jaar vast te stellen. Zo dicht mogelijk bij de marktrente.

Deze Commissie Parameters stelt in haar oneindige helderziendheid dat de prijsinflatie
op 1,9% zal liggen, looninflatie op 2,3% en beleggingsresultaten moeten 1,1% lager verrekend
worden bij herstelplannen: op maximaal 5,6%. Gevolg is dat de rekenrente
en andere aannames bijgesteld moeten worden.

De dekkingsgraden gaan gemiddeld 2,5% achteruit;
indexatie gaat pas in bij een 2,7% hogere dekkingsgraad;
gekort moet er veel eerder, gemiddeld bij een 6,5% hogere dekkingsgraad dan nu.

Uiteraard namen DNB en regering dit door hen zelf voorgekookte advies meteen over.
Al in 2020 moet hier mee gewerkt worden bij de verplichte herstelplannen voor fondsen in onderdekking.


Met deze regelgeving kan indexatie bij 4 van de grootste pensioenfondsen en vele andere fondsen in de komende jaren helemaal vergeten worden.
In 12 jaar is de koopkracht van het aanvullend pensioen vaak met 17% of meer gedaald door de niet gecompenseerde geldontwaarding. Het gebruikte inflatiecijfer van het CBS is slechts een indicatie, de werkelijke inflatie lag hoger, daarmee is het werkelijk koopkrachtverlies ook groter.


grafiek  48-6.03.gif

conclusie:
DNB heeft met de nieuwe rekenrente ingezet
op afbouw van het solidair stelsel

2. Afschaffen van de doorsneesystematiek was door de regering al in 2016 voorzien
    voor 2020. De schade voor pensioendeelnemers ouder dan 45 jaar werd toen
    door het CPB op € 100.000 miljoen gesteld. Later werd daar € 60.000 miljoen
    van gemaakt.

De regering heeft in juli 2016 als compensatie nog fiscale maatregelen toegezegd ter waarde van maximaal € 40.000 miljoen. Nooit meer iets van gehoord. Op het ministerie SZ wordt nu gesteld dat er helemaal geen compensatie zal komen. Dat de pensioenfondsen het gat uit de premie moeten aanvullen. Het vermogen aanspreken gaat niet, want daarmee gaat de dekkingsgraad omlaag. Voor de deelnemers is dit een sigaar uit eigen doos. De overheid zette hier vaker op in als het om pensioen gaat. (36. overheid cao)


De pensioenpremie en het pensioenvermogen zijn uitgesteld loon, opgespaard om na een werkzaam leven nog een inkomen te hebben.
Met het afschaffen van de doorsneesystematiek, zonder daarvoor compensatie te leveren, gaat òf de spaarpot voor een deel in rook op, òf de premie moet omhoog. Of beide.
Een hogere premie maakt het pensioen al snel onbetaalbaar, dus stappen deelnemers liefst over naar een goedkoper pensioenfonds.
Bij lagere premie inkomsten loopt op den duur zo’n pensioenfonds leeg.

Doordat er geen compensatie is overeengekomen over de doorsneesystematiek, wordt de vermogenspositie uitgehold van de pensioenfondsen met een fondsbestuur dat toch het nieuwe collectief pensioencontract overeind wil houden.
‘Vanzelf’ blijft dan op den duur het beschikbare-premie-stelsel van verzekeraars als enige over.


conclusie:
er wordt € 60.000 miljoen tot € 100.000 miljoen gestolen

3. Drie jaar vroegpensioen zonder boete voor mensen in zware beroepen.
    Is voor 5 jaar mogelijk gemaakt. Maar alleen voor de eerste € 19.000 bruto per jaar.

Die € 19.000 is wel erg laag. En hoe gaat het verder na 5 jaar? Daarover komt nog een onderzoek samen met werkgeversorganisaties: ‘AOW na 45 dienstjaren’. Daarna moet het
in de cao geregeld worden. De bondsonderhandelaars moeten dit dus straks uitvechten met
de onwillige werkgeversonderhandelaars van bijvoorbeeld het AWVN.

We weten allemaal dat cao onderhandelingen de laatste jaren steeds stroever verlopen.
Zowel overheid als bedrijven sturen halsstarrig aan op verlaging van de loonkosten.
(40-3. loonmatiging is het verdienmodel)
Ook dit jaar, ondanks alweer stijgende winsten, zijn werkgevers niet eens bereid de geldontwaarding te compenseren. Diverse bedrijven weren zelfs bonden bij cao onderhandelingen. (11. winst in Nederland)


Al 40 jaar stagneren de lonen door onwil van de werkgevers om ook maar de geringste verbetering toe te staan.

In de detailhandel en het winkelbedrijf weigerden de bedrijven jarenlang cao’s af te sluiten.
In de metaal moet steeds weer langdurig gestaakt worden voordat er een klein beetje loon bij komt. Het zelfde staat te gebeuren in de ziekenhuizen.

Ook in het onderwijs en de zorg worden de leerkrachten niet gehoord.
In het streekvervoer moest zelfs gestaakt worden voordat er een plaspauze werd toegekend.
In de vleesindustrie mocht er alleen buiten werktijd geplast worden.

Hoe eenvoudig is het dan om bij de cao onderhandelingen ook nog afspraken te maken over het vroegpensioen?


conclusie:
vroegpensioen via de cao regelen is hopeloos

4. AOW leeftijd bevriezen op 66 jaar. Hier is niets van terecht gekomen.
    In 2019 lag de AOW leeftijd al op 66 jaar en 4 maanden.

Alleen om te bezuinigen op de uitgaven heeft de regering erop ingezet de AOW leeftijd te verhogen. Totaal niet geïnteresseerd in de kwaliteit van leven voor gepensioneerden. Gemiddeld 18 jaar en 3 maanden doorleven als gepensioneerde moet genoeg zijn, is het beleid.


De bevriezing van de AOW leeftijd:
2020            66 jaar  +   4 maanden,    scheelt 4 maanden
2021            66 jaar  +   4 maanden,    scheelt 8 maanden
2022            66 jaar  +   7 maanden,    scheelt 8 maanden
2023            66 jaar  + 10 maanden,    scheelt 5 maanden
2024            67 jaar,                 scheelt slechts 3 maanden
Gaat met ingang van 2025 de levensverwachting 1 jaar vooruit?
Dan wordt de AOW leeftijd met 8 maanden opgeschoven.

Eerder ging het CPB uit van AOW op 71 jaar en 3 maanden in 2060. In 2019 gaat het CPB ervan uit dat de AOW in 2060 op 69 jaar en 6 maanden komt.


grafiek 48-6.04.gif

Van deze Europese landen heeft de Nederlandse regering de meeste haast gehad om de pensioenleeftijd te verhogen. Bezuinigen op de kwaliteit van leven in een van de rijkste landen in de wereld.


grafiek  48-6.05.gif

bron: Eurostat

De politieke wil ontbreekt om ons en onze kinderen een fatsoenlijke en gezonde oude dag te gunnen.
In 2016 werd na pensionering statistisch nog 19 jaar, 9 maanden en 2 weken doorgeleefd.
Maar de ambtelijke top in Nederland vond dat economisch nutteloos en dus te duur. 18 jaar en 3 maanden gepensioneerd doorleven moet in 2020 voldoende zijn. (51. wie heeft de macht)
Volgzaam verhoogt de regering de AOW leeftijd verder. Zodat we langer moeten doorwerken dan in andere belangrijke economieën binnen de EU.
In de praktijk doen afgebrande mensen daardoor een groter beroep op zorg, WIA en bijstand.


grafiek 48-6.06.gif
bron: Eurostat

De AOW werd oorspronkelijk betaald uit een omslagstelsel. De AOW premie is echter oneigenlijk gebruikt voor andere zaken. Zo lijkt het alsof de AOW steeds meer betaald
wordt uit de algemene belastingpot. Een vals argument om te bezuinigen op de AOW.
(52. plundering volksverzekeringen)

Een steeds grotere groep werkenden is vrijgesteld van premieafdracht aan het AOW fonds. Maar deze mensen blijven vanaf hun pensioenleeftijd wel recht houden op een AOW uitkering. (65. zzp misbruikt)

Door de uitdijende lage lonen sector bouwen steeds minder mensen een aanvullend pensioen op. Een groter deel van de bevolking wordt daardoor na pensionering afhankelijk van uitsluitend een AOW uitkering.


conclusie:
verdediging van de AOW naar hoogte en leeftijd wordt actueel

kortingen
De vijf grootste pensioenfondsen met een collectief pensioencontract staan er eind juni 2019 als volgt voor:


grafiek  48-6.07.gif

De dekkingsgraad is gebaseerd op de rekenrente, afgeleid van een geconstrueerde marktrente die niet meer is dan een dagkoers. Hiermee wordt bepaald in welke mate een pensioenfonds de komende 40 jaar tot 50 jaar zijn verplichtingen kan nakomen.


grafiek 48-6.08.gif

De beleidsdekkingsgraad is een gemiddelde over de laatste 12 maanden. Deze zal in het nog bestaande stelsel bepalen of er gekort wordt op de pensioenuitkering of niet.
Voor PMT en PME komt die afrekening eind 2019, voor ABP en Z&W eind 2020.

De nieuwe rekenrente en andere voorschriften werken echter rampzalig uit voor de pensioenuitkeringen, zeker zolang de rentestand zo laag blijft als halverwege 2019.


De 10 jaars kapitaalrente voor Nederland lag in juli 2019
op -0,1% en eventjes nog lager. (67. staatsschuld)

1. De dekkingsgraad van ABP, Z&W, PMT en PME liggen bij de nog geldende
    rekenrente tussen de 95% en 97%, dus hebben deze fondsen helemaal geen buffers
    en kunnen daar ook niet op interen.
Erger nog, voor de afspraak in juni 2019 dat er bij een beleidsdekkingsgraad boven de 100%
niet gekort hoeft te worden, dreigt voor 4 van de 5 grootste pensioenfondsen voorbij te gaan.

2. De gewijzigde rekenrente van de commissie Dijsselbloem is in opdracht
    van de regering niet meer kunstmatig bepaald, maar zo dicht mogelijk bij de heersende
    marktrente gelegd, waardoor de rekenrente op dit moment nog weer lager uitkomt.
Bijgevolg gaan de dekkingsgraden als de zeer lage rentestand in juli 2019 aanhoudt nog verder omlaag, tot ver onder de 95%.
Daarbij komt dat de grenzen waarop gekort moet worden, per 1 januari 2020 zijn opgetrokken. Voor ABP van 90% naar 95%, bij Z&W van 88% naar 94%. Dus moeten ook deze twee pensioenfondsen misschien al in 2020 korten op de pensioenuitkeringen.

3. De pensioen premie zal omhoog moeten om weer voldoende vereist vermogen
    op te bouwen. De werkgevers hebben bedongen vrij te blijven van verhoging
    van hun premiedeel, dus zal de hogere premie uit het brutoloon moeten komen.
Dat terwijl de loonhoogte door de werkgevers op of onder de inflatie wordt gehouden. Gevolg is koopkrachtverlies van de werkenden.


PMT als voorbeeld :
dekkingsgraad lag eind mei 2019 op    97,4%
Dijsselbloem maakt daarvan                 93,2%

In het herstelplan voor de komende 10 jaar moet vanaf 2020 met de rekenrente van
Dijsselbloem worden gerekend. Voor PMT moet dan de premie omhoog van 22,5%
naar 25,7%. Dat betekent 10 uur per week werken voor je pensioen.

Onder het nieuwe pensioencontract moet de premie kostendekkend zijn op basis
van de rekenrente in plaats van de verwachte rendementen.
           Bij de huidige rentestand is dan een premie nodig van 34,9%.
           Dat is 14 uur, bijna 2 dagen per week werken voor je pensioen.
           Dit maakt pensioenopbouw onbetaalbaar.
           Ja, en dat was nou net de bedoeling.

4. Naast premieverhoging is korting op de pensioenuitkeringen een ander middel om
    de vermogenspositie van een pensioenfonds op het voorgeschreven peil te brengen.
Bij veel pensioenfondsen zijn die kortingen een stuk dichterbij gekomen dan tot nu toe gedacht. Voor gepensioneerden een gevoelig koopkrachtverlies, opgelegd door toezichthouder DNB. Pas op: ook de werkenden krijgen dezelfde korting, maar dan op hun pensioen opbouw !

conclusie:
nog voordat de stuurgroep ooit is bijeengekomen
heeft DNB alweer nieuwe kaders gesteld
waaraan pensioenfondsen moeten voldoen

marktrente
Een verhoging van 1% voor de marktrente kan de dekkingsgraden zomaar weer 7% tot 10% hoger zetten. Maar eigenlijk hebben we de laatste jaren helemaal niet met een marktrente te maken. De centrale banken FED in de USA, ECB in de eurozone en BoJ in Japan, hebben jarenlang een beleid van monetaire geldverruiming gevoerd. Deze bewuste marktverstoring zet de rente op de kapitaalmarkt ongekend laag. (58-2 kredietchaos 7 jaar later)
Het ECB beleid is om ook komend jaar de reusachtige bulk staats- en bedrijfsobligaties aan te blijven houden.

Zolang daardoor het rentenivo zo laag blijft als nu:
•  maken verdere premieverhogingen bij gelijktijdige kortingen het pensioen voor
   werkenden onbetaalbaar. Deelnemers zullen liever overstappen op een andere
   pensioenvorm zodra de mogelijkheid zich voordoet.
   De lagere premieinkomsten maakt dat een fonds zo op den duur ‘vanzelf’ leegloopt.


Lagere premieinkomsten worden nu al een probleem bij bijvoorbeeld
het pensioenfonds bouw.
Veroorzaakt doordat in de bouw 60.000 mensen via koppelbazen werken
op buitenlandse detacheringscontracten.

•  is het voor besturen van de pensioenfondsen zeer verleidelijk om het collectief
   en solidair pensioencontract in te wisselen voor het beschikbare-premie-
   model van de commerciële verzekeraars.


conclusie:
het collectief solidair pensioenstelsel wordt
door de nieuwe regelgeving op termijn uitgefaseerd

Voor wat hieraan vooraf ging en de verborgen agenda, ga naar (48-5 pensioenroof 2018)
juli-19
kleine logo 00-1